YouTube ve Instagram videolarından yapay zekâ öğrenilir mi? Evet, öğrenilir. Ama bir aracı kullanmayı öğrenmekle, o araç üzerinden satılan para kazanma vaadine inanmak arasında büyük bir fark var. Benim itirazım videoya değil; öğrenme isteğinin kolay kazanç vaadiyle bir satış sürecine dönüştürülmesine.

Önce şu soruyu soruyorum: Burada kim, neden para kazanıyor?

“Bu yöntemle çok kazandım, siz de kazanın.” Ardından eğitim, kitap, prompt paketi, bir Markdown dosyası veya özel grup üyeliği geliyor. Böyle bir içerikte benim ilk baktığım şey kullanılan yapay zekâ modeli değil, anlatıcının iş modeli.

Kazancı gerçekten anlattığı hizmetten mi geliyor? Eğitim satışından mı? Reklamdan, sponsorluktan veya yönlendirme bağlantısından mı? Bunların her biri ayrı bir gelir kaynağı. Bir kursun çok satması, kursun öğrettiği işin öğrenciler için de aynı sonucu verdiğini göstermez.

“Sırrı bulsa benimle paylaşır mı?”

Bu soru anlaşılır; ben de iddialı bir kazanç vaadi gördüğümde durup düşünürüm. Fakat “gerçekten kazanan kimse öğretmez” demek fazla kesin. İşinde başarılı biri öğretmeyi sevebilir, deneyimini paylaşabilir veya eğitimden ek gelir elde edebilir. Ücretli eğitim vermesi tek başına anlattıklarını değersiz kılmaz.

Benim sorguladığım, başarının satın alınabilir bir sır gibi sunulması. Bir yöntem herkesin kolayca uygulayabileceği, rekabetin önemsiz olduğu ve gelirin neredeyse kendiliğinden geldiği biçimde anlatılıyorsa, eksik bırakılan kısmı ararım: Müşteriyi kim buluyor? İhtiyacı kim anlıyor? Çıktının doğruluğunu kim kontrol ediyor? Destek, hata, teslimat ve maliyet kimin sorumluluğunda?

İzlediğim kişi aynı zamanda bir yayıncı

İçerik üreticisi dikkatimi çekmek istiyor. Bu, işinin bir parçası. Çarpıcı başlık, hızlı sonuç ve şaşırtıcı demo izlemeyi cazip hâle getiriyor. Ben bunu bilerek izliyorum; dikkat çekme becerisiyle teknik yetkinliği aynı şey saymıyorum.

Otuz saniyede çalışan bir otomasyon görmek fikir verebilir. Ancak o videoda hata senaryolarını, veri gizliliğini, kullanım sınırlarını, gerçek maliyeti ve bakım yükünü görmemiş olabilirim. Başarılı bir gösterim, sürdürülebilir bir hizmetin bütününü anlatmaz.

Bir eğitim veya üyelik satın almadan önce neye bakarım?

  • Vaat: Belirli bir beceri mi öğretiyor, yoksa gelir sonucu mu satıyor?
  • Kanıt: Gösterilen tutar ciro mu, giderler sonrası kazanç mı? Dönemi ve maliyetleri açıklanıyor mu?
  • İçerik: Müfredat, ön koşullar, örnek ders ve teslim edilecek materyal açık mı?
  • Uygulama: Yalnızca kopyalanacak komutlar mı var, yoksa hatayı anlamayı ve sonucu sınamayı da öğretiyor mu?
  • Bağımsızlık: Öğrendiklerimi başka araçlara ve kendi problemime taşıyabilecek miyim?
  • Satış ilişkisi: Sponsorluk ve yönlendirme bağlantıları belirtiliyor mu? Sürekli yeni bir paket almam mı gerekiyor?

Bir MD dosyası da değerli olabilir; iyi hazırlanmış bir çalışma rehberi zaman kazandırabilir. Ben dosya uzantısına değil, içeriğin özgünlüğüne, uygulanabilirliğine ve bana kazandırdığı beceriye bakarım. Kopyaladığım bir dosyanın içeriğini anlamıyorsam, henüz o işi öğrendiğimi düşünmem.

Ben nasıl bir öğrenme yolu öneriyorum?

Önce çözmek istediğim küçük ve gerçek bir problem seçerim. Örneğin bir belge grubunu sınıflandırmak veya gelen talepleri belirli başlıklara ayırmak. Aracın kendi dokümantasyonundan başlar, küçük bir örnek kurar, farklı girdilerle sonucu sınarım. Yanlış cevabı nasıl fark edeceğimi ve işlemin neye mal olduğunu öğrenmeden işi büyütmem.

Temel kavramlar için Google Machine Learning Crash Course, dil modellerini daha teknik öğrenmek için Hugging Face LLM Course ve uygulamalı başlangıç için Kaggle Intro to Machine Learning gibi kaynaklara bakılabilir. Bu kaynakların kapsamı ve ön koşulları farklıdır; yalnızca bir AI aracı kullanmak isteyen kişinin model eğitimiyle başlaması gerekmez.

YouTube’u da bu yolun dışında bırakmam. Konuyu açık anlatan, kaynak gösteren, sınırları ve hataları da paylaşan bir video öğrenmeyi kolaylaştırır. Videoyu başlangıç noktası olarak kullanır, anladığımı kendi örneğimle kontrol ederim.

Gelir vaadinden önce beceriye bakarım

Yapay zekâyla değer üretmek mümkün. Fakat müşterinin para ödediği şey çoğu zaman bir araca erişim değil; ihtiyacının anlaşılması, işinin doğru yapılması ve sonucun sorumluluğunun alınması. Bunun için alan bilgisi, uygulama ve değerlendirme becerisi gerekir.

Benim önerim şu: Bir sonraki “kazandıran sır” paketinden önce küçük bir işi baştan sona tamamlayın. Çıktısını sınayın, maliyetini ölçün, nerede bozulduğunu öğrenin. İzlediğiniz içeriği, size ne kadar kazandıracağını söylediğiyle değil, sizde hangi beceriyi bıraktığıyla değerlendirin.